Thứ Hai , 27 Tháng Năm 2019
Trang Chủ / Nước và Sức khỏe / Bệnh trào ngược dạ dày – thực quản có nguy hiểm không ?
Biến chứng không thể coi thường , cần phải phòng tránh như thế nào ?

Bệnh trào ngược dạ dày – thực quản có nguy hiểm không ?
Biến chứng không thể coi thường , cần phải phòng tránh như thế nào ?

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (hay hội chứng trào ngược dạ dày thực quản) là một bệnh khá phổ biến, đang ngày một gia tăng với tốc độ nhanh chóng và trẻ hóa độ tuổi. Bệnh này có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm nhưng nhiều người lại khá chủ quan.

Theo thống kê trên thế giới, bệnh trào ngược dạ dày thực quản đang tác động trên 15-30% dân số các nước phương Tây. Ở Trung Quốc, có 2,5-5% dân số mắc căn bệnh mạn tính này. Còn tại Việt Nam con số đó là hơn 7 triệu người. Độ tuổi từ 30 đến 50 là độ tuổi mắc bệnh nhiều nhất. Nam giới dễ mắc và bị bệnh nặng hơn nữ giới, người thành thị có tỉ lệ mắc bệnh cao hơn ở nông thôn.

Chúng ta cùng tìm hiểu những nét chính về căn bệnh này để cảnh báo mọi người nhé.

Thế nào là căn bệnh trào ngược dạ dày – thực quản?

Bệnh trào ngược dạ dày – thực quản là tình trạng trào ngược từng lúc hay thường xuyên của dịch vị (axit clohydric (HCl), pepsine giúp phân huỷ protein chủ yếu trong hệ tiêu hóa,…) và thức ăn trong dạ dày qua cơ thắt thực quản dưới lên ống thực quản để đưa ra ngoài qua đường miệng.

Những dấu hiệu bệnh:

Tính chất kích thích của các chất dịch trong dạ dày khi trào ngược, gây tổn thương đối với niêm mạc thực quản, hầu, họng.  có những dấu hiệu bệnh rất đa dạng, Dưới đây là 1 số dấu hiệu phổ biến nhất:

Ợ hơi, ợ chua, ợ nóng:

Ợ hơi: Nếu bạn bị ợ hơi lúc đói hoặc ngay sau khi ăn xong, ợ hơi ngay cả khi không uống bia, rượu, đồ uống có ga…thì đây là dấu hiệu sớm của bệnh trào ngược dạ dày – thực quản.

Ợ chua: Là hiện tượng dịch vị trào ngược lên thực quản kèm theo acid, cảm giác có vị chua ở miệng. thường xảy ra khi người bệnh đánh răng buổi sáng, khi ăn no, khi uống nước, khi đang đầy bụng khó tiêu hoặc khi cúi gập người về phía trước hoặc khi nằm nghỉ. Đây còn là một biểu hiện phổ biến ở phụ nữ có thai, vì mang thai gây nhiều áp lực lên dạ dày.

Ợ nóng: dịch vị trào ngược lên thực quản kèm theo acid với tần suất lớn sẽ gây bỏng rát thực quản khiến người bệnh có cảm giác nóng rát từ thượng vị, lan dọc lên sau xương ức, có khi lan lên cổ họng hoặc lên tận mang tai. Hiện tượng ợ nóng có thể kéo dài đến hàng giờ, càng tăng lên khi uống rượu bia, cà phê hay ăn đồ chua cay.

– Buồn nôn, nôn:

Nếu tình trạng buồn nôn hoặc nôn diễn ra ngay sau hoặc trong khi ăn, khả năng lớn bạn đã bị trào ngược dạ dày – thực quản. Vì khi bệnh nặng hơn, ngoài hơi, dịch tiêu hóa trong dạ dày trào ngược lên thực quản sẽ có thêm cả thức ăn. Người bệnh dễ bị nôn, buồn nôn. Nếu tình trạng buồn nôn hoặc nôn diễn ra ngay sau hoặc trong khi ăn, khả năng lớn bạn đã bị trào ngược dạ dày – thực quản.

– Đau, tức ngực:

Acid trào ngược lên kích thích vào đầu mút các sợi thần kinh trên bề mặt niêm mạc thực quản, gây ra cảm giác ngực bị chèn ép, cơn đau âm ỉ hoặc dữ dội xuyên ra sau lưng, cánh tay… dấu hiệu này dễ bị nhầm lẫn với các bệnh tim mạch.

Ngoài các dấu hiệu phổ biến trên, còn có thể có những dấu hiệu khác:

– Khàn giọng, đau rát họng, viêm họng dai dẳng, ho, hen, thở khò khè, khó thở: trào ngược dạ dày – thực quản làm acid tràn lên họng gây tổn hương vùng hầu, họng. Bên cạnh đó, acid có thể tràn vào phổi dẫn đế những dấu hiệu này.

– Khó nuốt, vướng họng: Khi niêm mạc tiếp xúc với acid thường xuyên sẽ gây viêm, sưng phù nề làm hẹp ống thực quản, dẫn đến hiện tượng khó nuốt, cảm giác mắc nghẹn ở vùng họng, nuốt vướng, giống như có dị vật mắc ở họng.

– Hôi miệng: Khi thức ăn chưa được tiêu hóa hết theo dịch vị dạ dày trào ngược lên họng gây ra mùi hôi khó chịu từ sâu bên trong hầu họng. thoát ra ngoài thông qua đường miệng.

– Đắng miệng: Khi xảy ra hiện tượng trào ngược acid kèm theo dịch mật đi lên miệng, sẽ có cảm giác đắng miệng. Đó là khi bệnh trào ngược dạ dày thực quản kèm dịch mật.

– Đi ngoài phân đen, nôn ra máu: khi bệnh tình trở nên khá nghiêm trọng, niêm mạc thực quản bị tổn thương nặng, viêm loét lâu ngày gây xuất huyết.

Nguyên nhân gây bệnh:

“Cơ thắt dưới thực quản” là bộ phận ngăn giữa dạ dày và thực quản. Hoạt động của cơ thắt dưới thực quản là yếu tố rất quyết định trong hiện tượng trào ngược dạ dày – thực quản. Nó có vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ niêm mạc thực quản đối với axit clohydric (HCl) của dịch dạ dày. Bình thường, cơ thắt dưới thực quản chỉ giãn mở ra khi nuốt, sau đó sẽ co thắt và đóng kín ngăn không cho dịch dạ dày trào ngược lên thực quản.

Như vậy, bệnh trào ngược dạ dày thực quản sẽ xảy ra khi cơ thắt dưới thực quản hoạt động không tốt hoặc do tình trạng dạ dày bị quá tải so với chức năng thông thường là chứa đựng, tiêu hóa và tống thức ăn xuống ruột non.

Nguyên nhân do cơ thắt dưới thực quản (có thể có yếu tố di truyền kết hợp với yếu tố bên ngoài)

Đôi khi trương lực cơ bị giảm và dịch dạ dày trào ngược lên thực quản. Cơ thể sẽ có cơ chế tự bảo vệ, dịch nhày thực quản và nước bọt do có tính kiềm sẽ trung hòa HCI của dịch vị làm giảm hoặc mất sự kích thích của dịch vị lên niêm mạc thực quản. Nhu động của thực quản sẽ đẩy dịch trào ngược trở xuống dạ dày.

Tuy nhiên, khi cơ thắt dưới thực quản hoạt động không tốt sẽ dẫn đến bệnh trào ngược dạ dày – thực quản. Các yếu tố ảnh hưởng đến rối loạn hoạt động của cơ thắt dưới thực quản và cơ chế bảo vệ chống trào ngược có thể do: giãn cơ thắt dưới thực quản xảy ra thường xuyên hơn và kéo dài hơn, thoát vị cơ hoành, rối loạn nhu động thực quản, giảm tiết nước bọt và các nhân tố làm giảm áp lực cơ thắt dưới thực quản khi dùng 1 số loại thuốc chống viêm, điều trị bệnh huyết áp cao, hen, tăng mật độ xương, thuốc an thần, thuốc giảm đau, viên sắt và một số loại kháng sinh, các chất cafein, rượu, thuốc lá, chocolate, hay bữa ăn nhiều mỡ…

Nguyên nhân do dạ dày

Chức năng tiêu hóa của dạ dày bị suy giảm do bị viêm (phù nề, sung huyết, xước trợt), ung thư hoặc hẹp hang môn vị dạ dày, khiến thức ăn bị giữ lại trong dạ dày lâu hơn, cùng với sự tăng tiết acid dạ dày khi viêm khiến tăng sinh khí trong dạ dày. Từ đó, tăng áp lực đẩy lên cơ thắt dưới thực quản và gây ra trào ngược dạ dày – thực quản,

Ngoài ra, những thói quen ăn uống sinh hoạt hằng ngày không hợp lý cũng ảnh hưởng đến căn bệnh:

– Nằm xuống ngay sau bữa ăn: axit hỗ trợ trong quá trình tiêu hóa có xu hướng tăng lên và có thể di chuyển ngược lại thực quản.

– Béo phì có thể liên quan trực tiếp đến chứng trào ngược axit. Mỡ tích tụ quanh vùng bụng gây áp lực lên dạ dày, dẫn đến việc axit bị đẩy ngược trở lại thực quản.

– Ăn khuya: Khi chúng ta ăn quá muộn, có thể đi ngủ với rất nhiều axit hỗ trợ quá trình tiêu hóa thức ăn trong dạ dày. Các axit này có thể bị đẩy ngược lên thực quản.

– Thức ăn cay: Các thức ăn cay dẫn đến sản xuất nhiều axit trong dạ dày và tạo áp lực lên cơ thắt thực quản dưới. Điều này có thể trực tiếp dẫn đến trào ngược axit.

– Một số đồ uống: Một số đồ uống như trà, cà phê, rượu, soda,…có thể gây ra trào ngược axit vì có xu hướng làm yếu cơ bắp dạ dày và cơ thắt thực quản dưới

– Hút thuốc: thuốc lá có xu hướng làm giảm tiết nước bọt. Nước bọt có một chất trung hòa axit quan trọng, giúp giảm trào ngược axit dạ dày.

– Trái cây có múi: Một số loại quả có múi như cam và bưởi có chứa axit axetic, vì vậy ăn quá nhiều các loại quả có múi này cũng có thể gây ra chứng trào ngược axit.

Những biến chứng không thể coi thường

Đa số người bệnh tỏ ra khá chủ quan khi biết mình bị mắc bệnh trào ngược dạ dày – thực quản. Đó là do họ chưa biết được những biến chứng nguy hiểm của căn bệnh này.

Ngoài các biến chứng có những dấu hiệu ở trên thì khi tác động đến đường hô hấp trên, bệnh trào ngược dạ dày – thực quản còn gây ra 1 số chứng bệnh: viêm xoang, viêm mũi họng, viêm phổi… và những biến chứng nguy hiểm sau:

Biến chứng chít hẹp thực quản

Chít hẹp thực quản xảy ra khi các vết loét trên niêm mạc thực quản lành lại hình thành các mô sẹo. Theo thời gian, hiện tượng trào ngược này lặp đi lặp lại làm cho các mô sẹo ngày một dày lên và khiến cho thực quản bị hẹp lại. Đặc trưng nhất của bệnh là cảm giác khó nuốt như có gì đó cứ mắc lại ở cuống họng, đặc biệt là trong lúc ăn các loại thức ăn khô, đặc. Về sau, khi bệnh nặng hơn thì chỉ uống nước cũng sẽ mang đến cảm giác nghẹn ứ lại. Theo các bác sĩ thì chít hẹp thực quản không chỉ khiến cho người bệnh luôn cảm thấy khó ăn, khó chịu khi nuốt mà còn hình thành nên chứng biếng ăn, sút cân, cơ thể bị suy nhược, mệt mỏi thường xuyên, thường thấy khát khô cổ v.v… mà còn là nguyên nhân gây nên  chứng Barrett thực quản nếu như không được điều trị kịp thời.

Biến chứng Barrett thực quản

Barrett thực quản xảy ra khi các tế bào lót trong thực quản trở nên bất thường từ hình vảy chuyển thành các tế bào dạng hình cột. Theo thống kê, chỉ có khoảng 10% đến 15% bệnh nhân bị chứng trào ngược dạ dày thực quản có nguy cơ mắc bệnh này, trong đó có khoảng 5% đến 10% người bị chứng rối loạn này thường bị ung thư thực quản. Biểu hiện của chứng bệnh này là bệnh nhân sẽ ợ nóng và ợ chua thường xuyên hơn, kèm với đó là buồn nôn và nôn ra máu có lẫn dịch nhầy, thở hụt hơi, thở khò khè, viêm thanh quản và khàn tiếng. Chứng Barrett thực quản nếu không được phát hiện và điều trị sẽ rất có thể dẫn đến ung thư thực quản, một căn bệnh có tỷ lệ tử vong rất cao.

Biến chứng ung thư thực quản: 

Đây là một trong những biến chứng cuối cùng rất nguy hiểm của bệnh trào ngược dạ dày – thực quản và thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Chính vì thế mà nhiều người không phát hiện sớm mình mắc bệnh. Tại Việt Nam, đây là bệnh đứng hàng thứ 4 sau các bệnh ung thư đường tiêu hóa khác như ung thư dạ dày, ung thư gan, ung thư đại trực tràng. Chúng ta nên chủ động tầm soát ung thư và kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm bệnh để chữa trị kịp thời, phù hợp.

Giải pháp ngăn ngừa:

Nếu có sự hiểu biết đúng về bệnh trào ngược dạ dày thực quản cũng như có biện pháp kịp thời (thay đổi chế độ ăn uống và lối sống lành mạnh) thì chúng ta có thể ngăn ngừa và hạn chế được căn bệnh này.

Ăn uống hợp lý:

– Lựa chọn thực phẩm có tính kiềm cao, có khả năng trung hòa acid,  những thực phẩm cung cấp protein chứa ít cholesterol, thức ăn giàu chất xơ: như quả bơ, chanh (dù có đặc tính a xít cao, nhưng qua quá trình tiêu hóa, chanh được chuyển thành kiềm có lợi cho cơ thể. Vì thế, nước chanh được xem là thực phẩm kiềm hóa rất tốt), các loại rau họ cải, cần tây, dưa chuột, tỏi, ớt chuông, nho khô và chà là, các loại hạt (hạnh nhân, hạt điều…), các loại đậu (đậu Hà Lan, đậu xanh, đậu đỏ …).: cá ngừ, cá hồi, ngũ cốc, dâu, táo, dưa hấu, đào, trứng….

– Uống nhiều nước ion kiềm được tạo ra từ máy lọc nước ion kiềm giàu Hydro giúp hỗ trợ trung hòa acid trong cơ thể và bổ sung chất chống oxy hoá Hydrogen trong cơ thể.

– Hạn chế thực phẩm kích thích tăng tiết acid hay kích thích cơ thắt thực quản dưới: Những loại thịt đỏ giàu cholesterol và acid béo; thực phẩm giàu chất béo, giàu canxi như sữa, thịt, các sản phẩm từ sữa (phomat, bơ); muối với số lượng cao. sôcôla, thảo dược, gia vị chứa tinh dầu (bạc hà), đò ăn cay, thực phẩm có tính acid như sốt cà chua…

– Hạn chế các đồ uống có gaz, có chứa caffeine và cồn.

Lối sống hợp lý:

Hãy giảm cân. Béo phì là nguyên nhân hàng đầu gây trào ngược dạ dày thực quản. Vì vậy, hãy giảm cân nếu bạn thừa cân.

Không nằm nghỉ ngay sau khi ăn. Với người đã bị bệnh, nên đợi ít nhất 3 giờ sau khi ăn mới nằm nghỉ.

Nâng cao đầu giường 15-20 cm (hoặc nằm với góc nghiêng 10 -17 độ).

Xem xét lại những thuốc bạn đang dùng. Nhiều thuốc có thể làm tăng nguy cơ bị trào ngược dạ dày thực quản.

Cai thuốc lá. Không thức khuya, ngủ đủ giấc 7-8 giờ mỗi đêm. Tăng cường hoạt động thể chất. Không mặc quần áo quá chặt. Sống lạc quan, tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng thần kinh ảnh hưởng đến dạ dày.

Với những thông tin hữu ích vừa đọc, hy vọng có thể cần thiết cho bản thân và gia đình của bạn.trong việc phòng tránh căn bệnh này.

Xem thêm :

6 bí quyết chọn mua máy lọc nước ion kiềm tốt nhất

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Gọi ngay : 0946 755 145